راهنمای نحوه برخورد با کودکان در شرایط جنگی برای والدین

مهم‌ترین مشکلات کودکان در زمان جنگ چیست؟

در شرایط جنگی، کودکان یکی از گروه‌هایی هستند که بسیار تحت تاثیر قرار می‌گیرند و آسیب‌پذیری بالایی نسبت به وقایع پیش رو دارند. به طور کلی، کودکان هنگام جنگ با 5 دسته از مشکلات روبرو می‌شوند؛ مشکلات روانی، جسمی، اجتماعی، آموزشی و در نهایت مشکلات مربوط به تغذیه.

در ادامه، درباره 8 مشکل مهمی که کودکان در زمان جنگ با آن روبرو می‌شوند را معرفی و بررسی خواهیم کرد:

1. اضطراب زیاد و ترس در کودک

به دلیل صدای انفجار و بمب یا صحنه‌های مربوط به تخریب و همچنین نگرانی اطرافیان، کودکان دچار ترس می‌شوند و ممکن است با گریه یا چسبیدن به والدین خود، نسبت به وقایع اطراف واکنش نشان دهند.

2. مختل شدن خواب کودک

جنگ ممکن است خواب کودک را مختل کند؛ البته این پدیده هم در بزرگسالان و هم در کودکان دیده می‌شود و دامنه وسیعی از بی‌خوابی، دیدن خواب‌های ترسناک، منقطع شدن خواب و پریدن مداوم از خواب را در بر می‌گیرد. عوارض بروز این اختلال، منجر به تحریک‌پذیری، کم شدن تمرکز و خستگی می‌شود.

3. بروز مشکلات روانی در کودک

در زمان جنگ، احتمال وقوع تروما به خصوص در کودکان بسیار زیاد است. این مساله می‌تواند عواقبی مانند اختلال پس از سانحه، افسردگی، اضطراب و احساس ناامنی را برای کودک در پی داشته باشد که موجب گوشه‌گیری، پرخاشگری و بی‌علاقه شدن به بازی از سوی کودک می‌شود.

4. مشکلات رفتاری در کودک

استرس ناشی از جنگ می‌تواند باعث لجبازی، شب‌ادراری، پرخاشگری یا شب ادراری در کوک شود. بروز این مشکلات، پاسخی به فشارهای روانی وارد شده به کودک هستند.

5. اختلال در یادگیری کودک

وقوع جنگ‌ها با اختلال در امکان یادگیری کودکان از طریق تعطیلی مدارس و آموزشگاه‌ها منجر به کاهش یادگیری، باعث افت تحصیلی و مشکلات در زمینه به دست آوردن مهارت‌های اجتماعی می‌شوند.

6. بروز مشکلات تغذیه در کودک

گاهی اوقات جنگ منجر به کاهش دسترسی به مواد غذایی، کم‌خوری، کمبود مواد مغذی و ویتامین‌ها و مسایلی مانند ضعف سیستم ایمنی بدن می‌شود.

7. از دست دادن حس امنیت

با بروز جنگ، احساس امنیت کودک نیز تغییر می‌کند و ممکن است این تصور در ذهنش پدیدار شود که جای امنی وجود ندارد، دنیا محلی خطرناک و آینده نامطمئن است. این موضوع در صورت عدم بهبود می‌تواند اثر بلندمدتی روی رشد روانی کودک بگذارد.

8. محدود شدن امکان بازی و کودکی

به دلیل شرایط جنگی، مراکز بازی، تجمعات دوستانه و مواردی از این قبیل تعطیل می‌شوند و این موضوع، فرصت بازی کردن و کودکی کردن را که برای رشد کودک ضروری هستند را از او می‌گیرند.

راه‌های برخورد با کودکان در زمان جنگ

همیشه در زمان برخورد با یک کودک به این نکته توجه کنید که احساس امنیت برای او بسیار مهم است و باید تقویت شود. در زیر اصول برخورد با کودک را در شرایط جنگ بیشتر توضیح می‌دهیم:

واکنش‌های طبیعی کودکان را درک کنید

ممکن است کودکانی که جنگ را تجربه می‌کنند، با مشکلاتی مانند شب‌ادراری، وابستگی، گوشه‌گیری، پرخاشگری و بدخوابی روبرو شوند. در این شرایط سعی کنید کودک را درک کنید. در این شرایط، سعی کنید به کودک حس امنیت بدهید.

روتین کودک را حفظ کنید

حفظ روتین و روال زندگی کودک حتی در زمان جنگ هم مهم است. سعی کنید ساعت خواب و غذا خوردن او تقریبا ثابت بماند و زمان بازی او نیز تغییر چشمگیری نکند. این کار مغز کودک را از حالت هشدار همیشگی بیرون می‌آورد.

نقاشی و بازی را فراموش نکنید

بازی کردن و نقاشی کشیدن، زبان ارتباط برقرار کردن کودک هستند. اجازه بدهید کودکتان به این فعالیت‌ها بپردازد و داستان بسازد. سعی کنید در این شرایط به او گوش کنید و همراهش باشید.

خواب آرامی برای کودک فراهم کنید

در این روزها، سعی کنید از چراغ خواب و قصه‌های آرامش‌بخش برای بهبود فضا استفاده کنید. همچنین می‌توانید در کنار کودک بخوابید. تا حد امکان نیز در کنار او به اخبار گوش ندهید.

چطور به بهترین نحو به کودک حس امنیت بدهم؟

برای این که کودک حس امنیت داشته باشد، نباید او را تنها بگذارید و باید محلی امن و ثابت برای خوابش در نظر بگیرید. همچنین می‌توانید او را بغل کنید و به او توضیح دهید در صورتی که در صورتی که صدای بلندی شنیدید، چه کار می‌کنید.

چطور با کودک در زمان جنگ صحبت کنیم؟

در هنگام صحبت کردن با کودک، سعی کنید تا حد امکان ساده و متناسب با سن او صحبت کنید اما جزئیات خشونت‌آمیز را برای او بازگو نکنید. همچنین، بهتر است از پخش اخبار جلوی کودک خودداری کنید و اگر ترسیده‌اید آن را به کودک منتقل نکنید. به عنوان مثال به او بگویید که اگرچه صداها بلند است، اما جایتان امن است.

سعی کنید با لحنی آرام اما صادقانه، درباره شرایطی که در آن قرار دارید، با کودک صحبت کنید و به او اطمینان دهید که کنارش هستید و از او مراقبت خواهید کرد. همچنین از کودک خود بخواهید که در صورت تمایل، احساسات خود را بیان کند.

نکته! توصیه می‌کنیم که در صورت ادامه‌دار شدن مشکلات و و علائم پس از جنگ، حتما با متخصصان روانشناسی و روانپزشکی کودکان، مشورت کنید.

چه موقعی برای کودک باید کمک تخصصی گرفت؟

اگر مشکلات کودک مانند کابوس دیدن، اختلال خواب و اشتها، گوشه‌گیری و پرخاشگری شدید، بیش از 4 تا 6 هفته طول بکشد یا درباره مرگ و خودکشی صحبت کند، بهتر است به یک روانشناس یا روانپزشک کودک مراجعه کنید.

در نهایت به یاد داشته باشید که کودک ترس شما را تشخیص می‌دهد. آرامش شما به آرامش کودکتان کمک می‌کند.

توصیه‌ای از تیم دارو دات کام به شما

روزهای کودکی، اهمیت بسیاری در سلامت روانی و جسمانی آینده دارند. برای همین است که شناخت مشکلاتی که ممکن است گریبانگیر یک کودک در دوران جنگ شود و همچنین راه‌های مقابله و مدیریت آن، اهمیت بسیار زیادی برای والدین دارند. با این حال توصیه می‌کنیم که حتما، با یک روانشناس کودک یا دکتر اطفال، در این روزها در ارتباط باشید.

اگر سوالی دارید، در بخش نظرات بنویسید تا کارشناس سلامتی دارو دات کام پاسخ دهد.

سوالات متداول

چطور با کودکان سنین مختلف در مورد جنگ صحبت کنیم؟

برای کودکان کمتر از 6 سال باید روتین زندگی، حس امنیت و تماس فیزیکی امن را مورد توجه قرار دهید. برای کودکان 7 تا 12 ساله بهتر است با زبان ساده و منطقی شرایط را توضیح دهید. برای نوجوانان نیز با احترام و یا توجه به احساسات آنها و رعایت صداقت صحبت کنید.

در زمان جنگ بازی برای کودکان چه اهمیتی دارد؟

بازی کردن می‌تواند به ترمیم ذهن کودک کمک کند. بهتر است چند دقیقه بازی مانند نقاشی، عروسک‌بازی و موارد دیگری را با کودک انجام دهید تا کودک احساساتش را از طریق آن بیان کند.

بعد از جنگ مشکلات کودک تمام می‌شود؟

گاهی اوقات بله اما همیشه این طور نیست. تعداد زیادی از کودکان ممکن است پس از جنگ نیز مضطرب باشند. حمایت روانی، بازی و محیط امن به کودک کمک می‌کنند.